تبليغاتX
روزنــه‌ای به روی شعـر و ادبیــات

سینه‌ما

که‌ریم تاقانه‌

له‌ هۆتێله‌كه‌ هاته‌ خواره‌وه‌.. بێزاری‌و دڵته‌نگی زیاتر له‌ جاران ته‌نگیان پێ‌هه‌ڵچنیبوو.. به‌ نیازی بردنه‌ سه‌ری كات‌و حه‌سانه‌وه‌، ڕووی له‌ سینه‌ما كرد..
دیار بوو فیلمێكی خۆش‌و كۆمیدی پێشكێش ده‌كرێ.. چووه‌ ڕیزه‌وه‌‌و.. پاش نه‌ختێ‌ مانه‌وه‌، نۆره‌ی هات‌و بلیتی وه‌رگرت..  چووه‌ ژوورێ و له‌ ته‌نیشت دوو، سێ‌ كه‌س
دا گیرسایه‌وه‌.
فیلم لـێ‌درا. ده‌نگی هه‌را‌و پێكه‌نین ئه‌و ناوه‌ی ته‌نی.
- وای چ نه‌گبه‌تێكه‌..!
- هه‌.. هه‌.. هه‌.. هه‌..
- په‌كوو..! چه‌ند مه‌كربازه‌..
ئه‌و، بێ‌ئه‌وه‌ی ورته‌ی لێوه‌ بێ‌، له‌ فیلمه‌كه‌ی ده‌ڕوانی ‌و جار‌و باریش له‌و خه‌ڵكه‌ ورد ده‌بۆوه‌ كه‌ قاقا پێ‌ده‌كه‌نین..
ماتی‌و بێده‌نگی
یه‌ی، دوو، سێ‌ كه‌سه‌كه‌ی ته‌نیشتی سه‌رسام كرد‌ و.. به‌ شێوه‌یه‌ك سه‌رنجی ڕاكێشان فیلمه‌كه‌یان بیـر چۆوه‌.. له‌گه‌ڵی كه‌وتنه‌ قسه‌‌و پرسیار كردن..

به‌ هه‌ر شێوه‌یه‌ك بوو تێیگه‌یاندن:
- من.. خه‌ڵكی.. ولاَتێكی دیكه‌م!..

ساڵی 1997

 

هـه‌وارگـه‌

 خه‌و، خزمه‌تكاره‌كه‌ی جارانه‌و سفره‌ی دڵی به‌ربلاَوتر ڕاخستووه‌.. ده‌ری ماڵی، وه‌كوو جاران، گۆڕه‌پانی هه‌ڵپه‌ڕكێ‌یه‌‌و.. ده‌نگی زوڕنای نابڕێته‌وه‌..
خه‌و، ده‌سته‌مۆكراوی ده‌ستی مرۆڤه‌‌و.. مرۆڤیش ڕامكراوی ده‌ستی ئه‌و! ئــأی كه‌ ئازیزی دلاَنه‌.. هه‌نگی شیله‌هه‌ڵمژی گولاَنه‌..!
خه‌و، هه‌وارگه‌یه‌!

**

- بۆچی ده‌ڕۆی؟
- ده‌رم ده‌كا!
- كێ‌؟
- هه‌وارگه‌!
- له‌گه‌ڵی بسازێ‌.
- ناتوانم.
- ئۆغرت خێـر…

مرۆڤی بێ‌هه‌وارگه‌، قه‌قنه‌س‎ئاسا حه‌ز له‌ فڕین‌و به‌رزبوونه‌وه‌ ده‌كا.. حه‌ز ده‌كا گۆی ئه‌م زه‌وییه‌ بۆ هه‌میشه‌ به‌ جێ‌ بێڵێ‌.. نه‌یه‌ته‌وه‌.
من ده‌مێكه‌ له‌ شه‌قه‌ی باڵم داوه‌‌و فڕین، پیشه‌مه‌. من عه‌وداڵی دوای خۆرێكم هه‌وارگه‌كان چاو لـێ‌بكا..!

ساڵی 1998

+ نوشته شده در  Mon 9 Mar 2009ساعت 19:26  توسط كـریــم تــاقــانـه‌  | 

کورتیله ‌چیرۆک:

هه‌ناسه‌کانی ته‌نیایی

نووسینی: که‌ریم تاقانه‌(سوێد)

 

_ به قوربانی ئه‌و هه‌ناسه ‌و فرمێسکانه‌ت بم.. ده به‌سه، ‌چیدی به‌رگه ‌ناگرم..

_ له‌تاو دووریت.. هاکا مردم.. ئاخر که‌ی دێیته‌وه، که‌ی‌...؟

 

نه‌یزانی هێڵه‌که ‌بۆ خۆی پچڕا یا توند چه‌سپاندنی مۆبایله‌که‌‌ی به‌گوێیه‌وه، پێوه‌ندی‌یه‌که‌ی پچڕاند.

له‌دووریی هه‌زاران هه‌زار میله‌وه‌، ئه‌و پرسیاره ‌بۆ هه‌زاره‌مین جار جه‌رگی کون کون کرد و.. بۆ هه‌زاره‌مین جار تواندیه‌و‌ه‌ و دایچۆڕانده‌و‌ه نێو پێڵاوه‌کانی خۆی.

 ئاواتی ده‌خواست ئه‌و کات و ساته بچووکی بچووک بێته‌وه ‌‌و ببێ ‌به باڵنده‌یه‌کی تیژ تێپه‌ڕ و به پڕتاو، پێش ئه‌وه‌ی فرمێسکی وی ویشک بێته‌وه‌، خۆی بگه‌یه‌نێته‌وه‌‌ لای.

ئازاری لێکدابڕان و شه‌پۆلی نامۆیی، به‌و با و بۆرانه‌، دڵسۆزانه ‌هه‌ڵیان گرت و له شه‌‌قامه‌ کپ و نووزه‌لێ‌نه‌هاتووه‌کانی شاردا دایاننا. با، به‌شێوه‌یه‌ک قژی ڕه‌ش و درێژی شه‌وی به‌م لا و به‌و لادا ڕاده‌کێشا ده‌تگوت ده‌یهه‌وێ له بنجه‌وه‌ هه‌ڵی‌بکه‌نێ.

شه‌قام‌ و کۆڵانانیش له‌ سه‌فه‌ری خه‌ودا بوون و پرخه پرخ و هه‌ناسه‌‌ی ساردیان  مووچڕکی به له‌شی کوڕه‌دا ‌هێنا و ترسێکی سه‌رده‌می منداڵییان لا کرده میوان. ترسێک که سه‌ر تا پێی داده‌گرت و ده‌یخزانده نێو باوه‌شی گه‌رم و تژی له بۆنی مێخه‌کی دایکیه‌وه.. ترس له‌ حیکایه‌تی دێو و په‌ری.

له‌پڕ شه‌قام و کۆڵانان باوێشکیان دا. ده‌روازه‌ی پێڵوویان کرایه‌وه‌ و دیتنی مرۆڤێک گێژ و وێژی کردن. ڕێژنه‌ی پرسیاریان کوڕه‌ی ته‌ڕ ته‌ڕ کرد:

_ کوڕه ‌له‌ڕ و لاوازه‌که‌.. به‌سه‌ر و سه‌کوتته‌وه ‌دیاره ‌غه‌ریبیت.. ها؟

_ به‌ڵێ، هه‌میشه‌.

_ چ خێرته، غه‌ریب..؟ ئه‌ی ئه‌و دڵه‌کوته‌یه‌ت له پای چی..؟

کوڕه‌که‌ چڵمه‌که‌ی هه‌ڵلووشی و گوتی:‌

_ ده‌مێکه‌ ئه‌ستێره‌یه‌کم لێ ون بووه‌ و .. لێره‌ بۆی ده‌گه‌ڕێم، لێره‌.

_ جا پێت وایه‌ لێره‌یه‌..؟!

_ به‌ڵێ، هه‌ر بۆیه‌ ئه‌منیش لێره‌م.

_ لێره له‌ دووی مه‌گه‌ڕێ، ئه‌ی غه‌ریبی لێقه‌وماو.

_ بۆ ..؟ خۆ من وام زانی لێره‌یه‌.

بزه‌یه‌کیان هاتێ و پاشان گوتیان:

_ خاترجه‌م به‌.

_ که‌ چی...؟

_ که‌ لێره‌ نایدۆزیه‌وه‌.

نه‌ختێکیان خۆ با دا و زمانی لافاوئاسایان به لا لغاودا هێنا.  گوتیان:

_ سوپاس بۆ قاچی هه‌ڵتۆقیوت و هه‌ناسه‌کانی غه‌ریبیت. سوپاس بۆ ئه‌ستێره‌ی ونبووت و بۆ نامۆیی...

کوڕه‌ له‌ژێر بارانی قسه‌‌کانیان‌دا چکه‌ی ئاوی ده‌هات. گوتی:

_ ئه‌مه‌یان بۆ..؟

گوتیان:

_ ئێمه‌ که‌وتبووینه ئاویلکه‌.. ده‌مێک بوو ترپه‌ی گه‌رم و گوڕی ئه‌وتۆمان له سه‌ر دڵی خۆمان هه‌ست پێ ‌نه‌کردبوو‌، غه‌ریب! تۆ گیانت به به‌ردا کردینه‌وه‌، تۆ.. به خێر بێی و .. سوپاسیش بۆ غه‌ریبی.. غه‌ریبی.. غه‌ریبی‌‌ی‌ی‌ی‌......

زایه‌ڵه‌ی ده‌نگیان ئه‌و ناوه‌ی ته‌نی و دار و به‌ردی ده‌ور و به‌ری خسته چاوه چاو و سه‌ره‌تاتکێ، گوڵه زه‌رد و ‌سووره‌کانی نێو پارکه‌کان نه‌بێ که له تاو سه‌رما و با و باران، یان ڕه‌نگه له‌ترسی هه‌ڵوه‌رین، سه‌ریان به‌نێو یه‌کدی ‌دا کردبوو و سووکه ‌ئاوڕێکیشیان پێ نه‌ده‌درایه‌وه‌‌.

کوڕه‌که‌ هه‌ڵوێسته‌یه‌کی کرد، نه‌ختێک پشت ملی ته‌ڕی خوراند و پاشان ده‌ستی ڕه‌ق و ته‌زیوی بۆ نانه سه‌ر سینگ و گوتی:

_ سوپاس بۆ پێشوازیی باراناویتان.. سوپاس.. سوپاس.. سوپا‌س‌س‌س‌س...

کوڕه‌که‌ ڕێگای ماڵه‌وه‌ی گرته‌وه‌ به‌ر. به ئاسته‌م قاچی به دوای‌دا ده‌چوون. ناوه‌ ناوه‌ ڕاده‌وه‌ستا و له‌ ده‌ور و به‌ری خۆی ده‌ڕوانی به‌لام ئه‌و ده‌مانه‌ی که‌ ڕاده‌وه‌ستا، پتر له داهۆڵێک ده‌چوو که ‌ناشییانه ‌دروست کرابێ، تا گیانله‌به‌رێک...

 مانگی دووی 2009

سوێد

 

 

 

 

+ نوشته شده در  Mon 2 Mar 2009ساعت 17:45  توسط كـریــم تــاقــانـه‌  | 

من ‌و ته‌رمه‌که‌ی ته‌نیشتم!

نووسینی به‌ زمانی ئاڵمانی: د. مه‌سعوود عه‌تایی

وه‌رگێڕانی بۆ فارسی: شه‌هلا حه‌مزاوی

کـه‌ریـم تـاقـانه کردوویه‌تی به‌ کوردی 

 

     دوای ئه‌وه‌ی که‌ دوایین ڕه‌شپۆشه‌ شینگێڕه‌کان له‌ گۆڕه‌که‌م دوور که‌وتنه‌وه‌، ئاهێکی خه‌ماوی، به‌ڵا‌م له‌سه‌رخۆم هه‌ڵکێشاو له‌ تابووته‌که‌دا خۆم وه‌رسووڕاند.
ناڵه‌و گریانی خه‌ڵک‌و وتارخوێندنه‌وه‌ی سه‌ر گڵکۆ ناڕاحه‌ت‌و خه‌مباری کردبووم‌و هه‌ستم به‌ ته‌وژمێکی دژوار ده‌کرد. ئێستا، خۆشحاڵ له‌وه‌ی که‌ سه‌ره‌نجام تامی حه‌سانه‌وه‌ی
((نه‌بوونی بوون)) له‌ گۆڕه‌پانی ژیان‌دا ده‌چێژم، له‌ خه‌ڵوه‌تی خۆم‌دا ئارامم گرتبوو. به‌ڵام ئه‌م حه‌سانه‌وه‌یه‌ کاتی بوو. له‌پڕ، ده‌نگێکی له‌رزۆک‌و جاڕسکه‌ر هه‌ودای خه‌یاڵی بڕیم. سه‌ره‌تا وام بیر کرده‌وه‌ یه‌کێک له‌ تازیه‌باره‌کان گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ تا ئه‌وه‌ی له‌باره‌مه‌وه‌ بیری کردبۆوه، بێ‌په‌رده‌ بیڵێ‌‌و ڕزگاری بێ‌. به‌ڵام ده‌نگه‌که‌ له‌ ژوور سه‌رمه‌وه‌ نه‌بوو، به‌ڵکوو له‌ ژێر خاکه‌وه‌ بوو، ڕاستترم گوتبێ، له‌لای چه‌پمه‌وه‌ ده‌هات!
ده‌نگی پیاوێک بوو به‌ ئه‌ڵمانی قسه‌ی ده‌کرد. دیسان خۆمم خسته‌وه‌ سه‌ر پشت‌و به‌ سه‌ر ئانیشکی ده‌ستی چه‌پم‌دا نه‌ختێ‌ ڕاست بوومه‌وه‌‌و گوێم دایه‌ قسه‌کانی.
ده‌یگوت:
_ " ئه‌مه‌ چ کڵۆڵییه‌که‌؟! له‌ ژێر چه‌ندین خه‌رواره‌ خاکیش‌دا مرۆڤ له‌شه‌ڕی بیانییه‌کان ئامان‌و ئارامی نییه‌. سی ساڵی دوایی ده‌بوایه‌ له‌ ژیانم‌دا له‌به‌ر ئه‌مانه‌ داخ‌و که‌سه‌ر بخۆم‌و ئێستاش ڕه‌نگه‌ سێ‌ سه‌د ساڵی‌دیکه‌ش له‌ قۆناغه‌کانی نه‌بوونی بکێشم. "
به‌په‌شۆکاوی‌و ترسه‌وه‌ هاوارم کرد:
_ " کێ‌ له‌وێ‌یه‌؟! "
وه‌ڵامی دایه‌وه‌:
_ " ئه‌م ماوه‌ دوور‌و درێژه‌ له‌نێو مه‌مله‌که‌تی ئێمه‌دا ژیاوی، به‌ڵام هێشتا ڕسته‌یه‌کی دروست‌و به‌جێ‌ فێر نه‌بووی... مرۆڤ ده‌ڵێ‌: تکایه‌! که‌سێ‌ له‌وێ‌یه‌؟ "
وه‌ک قوتابییه‌کی منداڵ ملم بۆ دا‌و ڕسته‌که‌م دووپات کرده‌وه‌: "تکایه، که‌سێ‌ له‌وێ‌یه‌؟!. "
دیسانه‌وه‌ به‌توندی گوتی:
_ " ئیستا ناوی من هیچ پێوه‌ندییه‌کی له‌گه‌ڵ ئێوه‌ نییه‌. ئه‌من له‌ مڵکی خۆم‌دا گۆڕ کراوم، نه‌ک وه‌ک به‌ڕێزتان له‌ غوربه‌ت‌دا. "


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  Sun 22 Feb 2009ساعت 2:38  توسط كـریــم تــاقــانـه‌  |